Carry trade
Carry trade açısından bu haber; BIST, kur, faiz, emtia ve küresel risk iştahı üzerindeki olası etkisiyle izlenmelidir.
Ne Oldu?
Küresel piyasalarda baskın tema, ABD merkezli likidite akışının Türkiye’deki carry trade pozisyonlarına yoğunlaşması ile jeopolitik risklerin emtia fiyatlarındaki yükselişini bir arada yaşamasıdır. Yabancı yatırımcının Türk lirası cinsi tahvillerde oluşturduğu carry trade pozisyonu, son haftalarda kaydedilen rekorların ardından 14 Ağustos haftasında 62,4 milyar dolara ulaşarak yeni bir zirve noktasına işaret etmektedir. Bu durum, Türkiye’nin Gelişmekte Olan Ülkeler Tahvil Endeksinde (GBI-EM) JPMorgan tarafından yapılan güncellemeyle birlikte ağırlığının yüzde 1,29’a yükselmesi sinyaliyle desteklenerek, yabancı sermayenin TL varlıklarına olan ilgisinin sürdüğünü göstermektedir.
Diğer yandan küresel fiyatlama mekanizması üzerinde jeopolitik gerilimler ve enerji maliyetleri belirleyici olmaktadır. ABD’nin İran’a yönelik ekonomik sıkıştırma adımları, uluslararası petrol fiyatlarını yukarı itmiş; bu durum Almanya başta olmak üzere Avrupa’da motorin gibi akaryakıt fiyatlarının lojistik maliyetler ve tedarik riskleriyle birlikte hızlı bir yükseliş trendine girmesine neden olmuştur. Aynı dönemde ABD Hazine Bakanlığı’nın tahvil piyasasına müdahalesi sonrası bond yields’in yeniden yukarı yönlü hareket etmesi, küresel hisse senedi endekslerinde (Dow Jones, S&P 500) satış baskısı yaratırken, altın fiyatlarında Hazine geri alımlarının yarattığı ivmenin ardından gerileme gözlenmiştir.
Piyasa Ne Fiyatlıyor?
Piyasalar şu anda iki zıt yönlü gücün dengelenmesini fiyatlamaktadır: Bir yanda ABD istihdam verilerindeki iyimserlik (işsizlik maaşı başvurularının beklentinin altında düşmesi) ve carry trade akışı, diğer yanda jeopolitik riskler kaynaklı enflasyonist baskılar. Carry trade pozisyonundaki 4 milyar dolarlık iki haftalık artış, yatırımcıların Türkiye’deki yüksek faiz getirisi ile düşük borçlanma maliyetli para birimleri arasındaki farktan elde edecekleri kârın hala çekici olduğunu göstermektedir. Ancak bu akış, küresel risk iştahının daraldığı anlarda hızla tersine dönebilecek bir “sıcak para” yapısı taşıdığı için volatiliteyi artırıcı etki yaratmaktadır.
Jeopolitik risklerin emtiaya yansıması ise global enflasyon beklentilerini yeniden şekillendirmektedir. Akaryakıt fiyatlarındaki artış, tedarik zincirindeki maliyetleri doğrudan etkileyerek tüketici fiyatlarına geçiş riskini artırmaktadır. Bu bağlamda piyasalar, merkez bankalarının faiz politikalarında “bekle-gör” tutumunu sürdürürken, emtia tarafında arz kısıtlarına karşı hassas bir yapı sergilemektedir. Bitcoin gibi varlıklarda yaşanan sert yükselişler ise geleneksel riskli varlıkların (hisse senedi) baskı altında kaldığı dönemlerde likidite arayışının farklı kanallara kaydığını göstermektedir.
Türkiye ve BIST Etkisi
Türkiye ekonomisine yönelik en somut veri, Temmuz ayına ilişkin sanayi üretici fiyat endeksinin yayımlanmasıdır. TÜİK verilerine göre toplam sanayi üretici fiyatları bir önceki aya kıyasla yüzde 1,83, yıllık bazda ise yüzde 28,4 artmıştır. Bu artışın ana motoru enerji sektörü olmuştur; enerjideki yıllık artış oranı yüzde 33,89 olarak gerçekleşmiştir. Madencilik ve taş ocakçılığındaki yüzde 41,47’lik yıllık artış ise ham madde maliyetlerindeki jeopolitik risklerin Türkiye sanayisine doğrudan yansıdığını ortaya koymaktadır. Bu durum, imalat sektöründeki marj baskılarını sürdürdüğünü ve fiyatların tüketiciye tam olarak aktarılmasının zorluğunu göstermektedir.
BIST tarafında ise yabancı yatırımcının carry trade pozisyonundaki rekor büyüme (62,4 milyar dolar) ana destekleyici faktör olmaya devam etmektedir. JPMorgan’ın endeksteki Türkiye ağırlığını artırması, kurumsal akışların yönünü belirlemede önemli bir sinyal olarak okunmaktadır. Ancak bu pozisyonun hacmi arttıkça, küresel risk algısındaki herhangi bir olumsuzluk (örneğin jeopolitik gerilimlerin tırmanması veya ABD faiz beklentilerindeki değişim) karşısında çıkışların hızlanma riski de büyümektedir. Enerji maliyetlerindeki artışın sanayi üretici fiyatlarına yansıması, şirketlerin karlılık tahminlerini baskılayabilirken; carry trade akışı ise kur istikrarını kısa vadede destekleyen bir faktör olarak işlev görmektedir.
Riskler ve Karşı Senaryo
Ana senaryoda yabancı sermaye girişlerinin devam ettiği ve jeopolitik risklerin sınırlı tutulduğu varsayılırken, karşı senaryo küresel risk iştahının ani daralmasıdır. Jeopolitik gerilimlerin (örneğin ABD/İsrail-İran çatışmasının) tırmanması durumunda petrol fiyatlarındaki artış hızlanacak ve bu durum Türkiye’de ithalat maliyetlerini daha da yukarı çekecektir. Bu senaryoda carry trade pozisyonundaki yatırımcılar, kur riskini önlemek için TL varlıklarından hızlı çıkış yapabilirler. Carry trade hacminin 62,4 milyar dolar gibi yüksek bir seviyede olması, bu tür bir çıkışın piyasa likiditesi üzerinde yaratacağı şoku büyütecektir.
Diğer bir risk faktörü ise ABD’de devam eden işsizlik başvurularının düşük seyretmesiyle birlikte Fed’in sıkılaştırma beklentilerinin artmasıdır. Bu durumda carry trade arbitrajı daralacak ve TL’ye yönelik baskı artacaktır. Ayrıca sanayi üretici fiyatlarındaki yüksek artış (yüzde 28,4 yıllık) enflasyon beklentilerini yukarıda tutarak TCMB’nin politika faizi üzerinde kalıcı bir sıkılık gerektirebilir; bu da iç talebi soğutma riski taşımaktadır.
Finansyum Sonucu
Piyasa şu anda yüksek hacimli carry trade akışı ile jeopolitik kaynaklı emtia enflasyonu arasında bir ikilem yaşamaktadır. Carry trade pozisyonundaki rekor büyüme ve JPMorgan’ın endeks güncellemesi, Türkiye varlıklarına yönelik kurumsal ilginin sürdüğünü doğrulamaktadır. Ancak sanayi üretici fiyatlarındaki yıllık yüzde 28,4’lük artış ve küresel enerji maliyetlerindeki yükseliş, temel ekonomik verilerin hala sıkı bir politika ortamını gerektirdiğini göstermektedir. Yatırımcılar için kritik olan nokta, carry trade akışının sürdürülebilirliği ile jeopolitik risklerin emtiaya yansıma hızı arasındaki dengeyi izlemektir. Kısa vadede kur istikrarına yönelik pozitif sinyaller (carry trade ve endeks ağırlığı artışı) devam ederken, orta vadeli enflasyon beklentileri sanayi maliyetlerindeki artış nedeniyle yukarı yönlü kalma eğilimindedir. Bu nedenle piyasa hareketliliğinde jeopolitik gelişmelerin öncelikli belirleyici olacağı öngörülmektedir.
İlgili Finansyum kategorisi: Ekonomi ve Finans Haberleri
Dış veri takibi: küresel piyasa verileri