Jeopolitik riskler
Jeopolitik riskler açısından bu haber; BIST, kur, faiz, emtia ve küresel risk iştahı üzerindeki olası etkisiyle izlenmelidir.
Ne Oldu?
Küresel piyasalarda baskın tema, jeopolitik gerilimlerin enerji maliyetlerini yukarı taşıması ile merkez bankalarının sıkılaştırıcı politika beklentilerinin birleşimidir. Ortadoğu’daki gelişmelerin yarattığı arz endişeleriyle petrol fiyatları altı haftanın zirvesine yükselirken, bu durum Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için doğrudan enflasyonist baskı anlamına geliyor. Yerel verilerde ise bankacılık sektöründe kredi ve mevduat hacmindeki artışın devam ettiği, ancak küresel likidite koşullarının sıkılaştığı görülüyor.
Küresel çapta HSBC’nin Fed‘in daha sıkı duruşunu öngören tahvili getiri tahminlerini yükseltmesi ve Avrupa Merkez Bankası‘nın (ECB) eylül ayında ikinci bir faiz artırımı yapabileceği beklentisi, gelişmekte olan piyasalar için sermaye akışlarında dikkatli olunması gerektiğini işaret ediyor. Japonya’daki yen baskısı ise bölgesel döviz kurlarındaki volatiliteyi destekleyen diğer bir faktör olarak öne çıkıyor.
Piyasa Ne Fiyatlıyor?
Piyasalar şu anda “daha uzun süre için yüksek faiz” ve “yüksek enerji maliyetleri” senaryosunu fiyatlıyor. HSBC’nin ABD Hazine tahvili getiri tahminlerini yükseltmesi, küresel borçlanma maliyetlerinin kalıcı olarak yukarıda seyredeceği algısını güçlendiriyor. Bu durum, gelişmekte olan piyasalardan sermaye çıkışlarına yol açabilir veya yerel para birimlerinde baskı yaratabilir. ECB’nin de benzer şekilde sıkılaştırıcı adımlar atması beklenirken, bu politika koordinasyonu doların güçlü kalmasını destekleyebilir.
Jeopolitik riskler ise petrol fiyatlarını 6 haftanın zirvesine taşıyarak enflasyon beklentilerini yukarı çekiyor. İran krizi ve Ortadoğu gerilimi, arz kesintisi korkusunu besliyor. Bu ortamda yatırımcılar güvenli limanlara yönelirken, risk iştahı sınırlanıyor. Çin’in G20’deki korumacılık tartışmaları ise küresel ticaret akışlarında belirsizlik yaratarak uzun vadede büyüme endişelerini artırıyor.
Türkiye ve BIST Etkisi
Türkiye için bu gelişmelerin en somut yansıması, akaryakıt fiyatlarındaki artış beklentileri üzerinden gerçekleşiyor. Jeopolitik risklerin petrol arzına yönelik etkisi, pompaya doğrudan yansımaya hazırlanıyor. Motorinin litre fiyatında beklenen zam, tüketici maliyetlerini artırarak enflasyonun yapısını daha da zorlaştırabilir. Bu durum, Merkez Bankası’nın politika faizi üzerinde baskı oluşturabilir veya mevcut sıkılaştırıcı duruşu mecburi kılabilir.
Bankacılık sektöründe kredi ve mevduat hacmindeki artış, iç talebin hala canlı olduğunu gösterse de, küresel likidite sıkılığı bu sektördeki finansman maliyetlerini artırabilir. BIST‘te yatırımcılar, enflasyonist baskıların şirket karlılıklarına etkisini ve döviz kurlarındaki volatiliteyi yakından izliyor. Otomotiv sektörünün ihracatta liderliği gibi güçlü temel veriler olsa da, küresel ticaret gerilimleri (ABD-Çin) bu sektördeki talep dinamiklerini uzun vadede tehdit edebilir.
Riskler ve Karşı Senaryo
Ana senaryoda jeopolitik risklerin devam etmesi ve merkez bankalarının sıkılaştırıcı politikalarını sürdürmesi, Türkiye’de enflasyonun yüksek seyretmesine ve kur baskısının sürmesine neden olur. Bu durumda likidite koşulları daha da zorlaşabilir.
Karşı senaryo ise jeopolitik gerilimlerin beklenenden hızlı şekilde sakinleşmesi ve petrol fiyatlarının düşüş eğilimine girmesidir. Böyle bir ortamda enflasyon beklentileri yumuşayabilir, Merkez Bankası’nın politika alanı genişleyebilir. Ayrıca küresel büyüme endişelerinin artmasıyla Fed’in beklenenden erken gevşeme sinyali vermesi de gelişmekte olan piyasalara olumlu yansıyabilir. Ancak şu anki veri seti bu senaryoya daha az ağırlık veriyor; baskı yukarı yönlü.
Finansyum Sonucu
Havuzdaki veriler, Türkiye’nin dış şoklara karşı hassas olduğunu ve jeopolitik risklerin yerel enflasyon üzerinde doğrudan etkisi olduğunu gösteriyor. Akaryakıt zam beklentileri ve küresel faiz artışları, kısa vadede TL varlıklarında volatiliteyi artırabilir. Yatırımcıların döviz kurlarındaki hareketlere ve merkez bankası kararlarına karşı dikkatli olması gerekiyor. Otomotiv gibi ihracatta güçlü olan sektörler uzun vadede avantajlı olabilirken, enerji ithalatına bağımlılık enflasyon riskini artırmaya devam ediyor.