Piyasa öncesi analiz
Piyasa öncesi analiz kapsamında 17 Eylül 2026 sabahında Borsa İstanbul’un açılışı, Finansal İstikrar Komitesi’nin (FİK) açıklamaları, Fed’in faiz kararı ve küresel piyasalardaki fiyatlama birlikte değerlendiriliyor.
Borsa İstanbul’da dün yaşanan sert satışın ardından yeni güne de negatif başlangıç yapıldı. BIST 100, önceki seansta %5,54 değer kaybederek 13.122,58 puandan kapanmasının ardından 17 Eylül sabahına %1,32 düşüşle 12.948,83 puandan başladı. Bu görünüm, dünkü satış dalgasının ardından risk iştahının açılış itibarıyla henüz tam olarak toparlanmadığını gösteriyor.
Bununla birlikte günün en önemli yerel gelişmesi, sabah saat 08.00’de toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nin piyasalardaki son hareketliliğe ilişkin değerlendirmesi oldu. Komite, yaşanan hareketliliğin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında görülen kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını değerlendirirken, Borsa İstanbul’un ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını bildirdi.
Komite ayrıca sorunun fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaştığını ve geçici, yönetilebilir nitelikte değerlendirildiğini belirtti. Likidite sıkışıklığının giderilmesi ve bulaşma riskinin önlenmesine yönelik tedbirlerin ilgili kurumlar tarafından uygulanacağı açıklandı. Bu nedenle günün devamında piyasanın FİK açıklamasını nasıl fiyatlayacağı, özellikle dünkü satışların merkezindeki fon ve likidite endişelerinin yatışıp yatışmayacağı açısından yakından izlenecek.
BIST 100 Güne Nasıl Başladı?
BIST 100 önceki seansta 13.122,58 seviyesine gerilerken günlük kayıp %5,54 olmuştu. BIST 30’daki %5,58, BIST Banka’daki %6,38 ve BIST Sınai’deki %5,79 düşüş, satış baskısının yalnızca birkaç hisseyle sınırlı olmadığını göstermişti.
17 Eylül sabahında BIST 100 önceki kapanışa göre %1,32 düşüşle 12.948,83 puandan açıldı. Böylece endeks dünkü sert satışın ardından güne doğrudan güçlü bir tepki yükselişiyle başlayamadı.
Açılıştaki negatif fiyatlamaya rağmen FİK açıklamasının gün içerisinde yatırımcı algısını ne ölçüde değiştireceği önemli olacak. Özellikle Komite’nin piyasalarda yapısal bir risk görmediğini belirtmesi ve likidite sıkışıklığı ile bulaşma riskine karşı tedbir mesajı vermesi, açılış sonrasındaki fiyatlamanın ana başlıklarından biri haline gelebilir.
Bu nedenle gün içindeki hareket yalnızca BIST 100 üzerinden değil, bankacılık, sanayi ve fon kaynaklı satışlardan etkilenmiş hisselerdeki piyasa genişliği üzerinden de değerlendirilmelidir.
Finansal İstikrar Komitesi Ne Açıkladı?
Finansal İstikrar Komitesi, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 17 Eylül sabahı toplandı. Toplantının merkezinde sermaye piyasalarında son günlerde yaşanan gelişmeler yer aldı.
Komite’nin açıklamasındaki en önemli tespit, piyasalardaki hareketliliğin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında yaşanan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığı değerlendirmesi oldu.
Buna karşılık Komite, Borsa İstanbul’un ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını bildirdi. Sorunun fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaştığı ve geçici ve yönetilebilir nitelikte olduğu değerlendirmesinde bulunuldu.
Komite ayrıca piyasaların sağlıklı işleyişinin ve makrofinansal istikrarın korunması için alınabilecek tedbirlerin değerlendirildiğini; gerekli tedbirlerin ilgili kurumlar tarafından süratle uygulamaya konulacağını açıkladı. Açıklamada özellikle likidite sıkışıklığının giderilmesi ve bulaşma riskinin önlenmesi vurgulandı.
Bu açıklama, dünkü sert satışların ardından piyasanın karşı karşıya olduğu sorunun niteliğini değerlendirmek açısından önemli. Bundan sonraki aşamada yalnızca açıklamanın kendisi değil, açıklanan tedbirlerin nasıl uygulanacağı ve fon piyasasındaki likidite koşullarının normalleşip normalleşmediği belirleyici olacak.
Fed Faizi 25 Baz Puan Artırdı
Küresel tarafta en önemli gelişme ABD Merkez Bankası’nın faiz kararı oldu. Fed, 16 Eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75–4,00 aralığına çıkardı.
Karar oy birliğiyle alınırken Fed, yüksek seyreden enflasyonla mücadelede daha sıkı para politikasına ihtiyaç duyulduğu mesajını verdi. Fed’in projeksiyonları ve karar sonrasındaki iletişim, 2026 içerisinde ilave sıkılaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Faiz artışı sonrasında ABD tahvil getirileri ve dolar güçlenirken, küresel hisse piyasalarında ilk fiyatlama daha temkinli gerçekleşti. Fed’in yeniden sıkılaşma döngüsüne girmesi özellikle gelişmekte olan ülke piyasaları açısından dolar, tahvil faizleri ve yabancı sermaye akımları üzerinden takip edilmesi gereken yeni bir değişken oluşturuyor.
Fed Kararı Altını Nasıl Etkiledi?
Fed’in faiz artırımı altın açısından iki farklı etkinin aynı anda fiyatlandığı bir görünüm oluşturdu.
Normal koşullarda yükselen ABD faizleri ve tahvil getirileri, faiz getirisi sağlamayan altının alternatif maliyetini yükselttiği için değerli metal üzerinde baskı oluşturur. Fed kararından önce de artan faiz beklentileri altının altı haftanın en düşük seviyelerine doğru gerilemesinde etkili olmuştu.
Ancak karar sonrasında ilk satışların ardından altın 17 Eylül sabahında toparlandı. Spot altın yaklaşık %0,8 yükselişle ons başına 4.295 dolar civarına çıktı. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme ve önceki satışların ardından oluşan teknik tepki, Fed’in şahin mesajlarının yarattığı baskıyı kısa vadede kısmen dengeledi.
Bu nedenle altın açısından yalnızca “Fed faiz artırdı, altın düşer” şeklinde tek yönlü bir okuma yeterli değil. Bundan sonraki fiyatlamada ABD tahvil getirileri, dolar endeksi, Fed’in sonraki faiz adımlarına ilişkin beklentiler, enerji kaynaklı enflasyon ve jeopolitik riskler birlikte belirleyici olacak.
Bugünün Ekonomik Takvimi
| Saat | Ülke | Gösterge | Öncelik | Açıklanan | Beklenen | Önceki |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 09:00 | İngiltere | Perakende Satışlar (Aylık) |
| - | %-0,2 | %-0,5 |
| 02:30 | Japonya | Enflasyon Oranı (Yıllık) |
| %1,9 | - | %1,9 |
| 06:00 | Japonya | BoJ Faiz Kararı |
| %1,25 | %1,25 | %1 |
| 06:00 | Japonya | BoJ Gösterge Faiz Oranı |
| - | - | - |
| 09:00 | İngiltere | Perakende Satışlar (Yıllık) |
| - | %1,9 | %1,6 |
| 02:50 | Japonya | Makine Siparişleri (Aylık) |
| - | - | 9,7 |
| 16:30 | ABD | Fed Bowman Konuşması |
| - | - | - |
| 16:15 | ABD | Sanayi Üretimi (Aylık) |
| - | %0,3 | %0,2 |
| 12:00 | Çin | DYY (YBB) (Yıllık) |
| - | - | %-6,2 |
| 13:30 | Euro Bölgesi | ECB Başkanı Lagarde Konuşması |
| - | - | - |
Fed kararının ardından küresel piyasalarda yeni faiz patikasının fiyatlanması devam ediyor. Türkiye’de ise günün ana başlığı FİK açıklaması ve bu açıklamanın Borsa İstanbul ile fon piyasasındaki fiyatlamaya etkisi olacak.
Küresel Piyasalar
Fed’in faiz artırımı sonrasında ABD piyasaları ilk aşamada satış baskısı altında kaldı. S&P 500 önceki seansta yaklaşık %0,45 gerilerken Nasdaq Composite yataya yakın bir görünüm sergiledi.
Fed’in sıkılaşma mesajları dolar ve ABD tahvil getirilerini desteklerken, bu durum gelişmekte olan ülke piyasaları açısından finansman koşullarının yeniden sıkılaşabileceğine yönelik bir risk oluşturuyor.
Buna karşılık 17 Eylül sabahındaki vadeli piyasa fiyatlamalarında daha iyimser bir görünüm oluşması, Fed kararının ilk şokunun ardından yatırımcıların kararın ayrıntılarını yeniden değerlendirdiğine işaret ediyor.
Bitcoin tarafındaki fiyatlamanın da küresel likidite beklentileri ve risk iştahıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Fed’in sıkılaşma döngüsünün devam etmesi, yüksek oynaklığa sahip varlıklarda likidite koşullarının önemini artırabilir.
Dolar/TL ve Faiz Cephesi
Fed’in faiz artırımı sonrasında doların küresel ölçekte güçlenmesi, gelişmekte olan ülke para birimleri açısından izlenmesi gereken başlıca dış değişkenlerden biri.
Türkiye açısından küresel faizlerin yüksek kalması yabancı yatırımcı risk iştahı, sermaye akımları ve yerel tahvil piyasası üzerinden etkili olabilir. Bununla birlikte bugünkü yerel fiyatlamada dış gelişmeler kadar FİK açıklaması ve fon piyasasındaki likidite koşulları da belirleyici olacak.
Altın, Emtia ve Enerji
Altın Fed kararının ardından toparlanırken petrol fiyatlarında geri çekilme görülüyor. Petrol fiyatlarının önceki yükselişlerini kısmen geri vermesi, enerji kaynaklı enflasyon baskısının seyri açısından yakından takip ediliyor.
TUPRS açısından petrol fiyatları, rafineri marjları ve stok etkisi temel izleme başlıkları olmaya devam ediyor. Hissenin önceki doğrulanmış seanstaki fiyatı 401,75 TL, günlük değişimi ise %-2,61 oldu.
THYAO açısından ise petrol fiyatlarının gerilemesi yakıt maliyetleri kanalı üzerinden izlenmesi gereken bir gelişme olmakla birlikte, tek günlük fiyat hareketiyle doğrudan nedensellik kurulması doğru olmayacaktır.
Sektörel Beklentiler
Bankacılık: BIST Banka’nın önceki seansta %6,38 gerilemesi, satış baskısının en güçlü hissedildiği alanlardan birinin bankacılık olduğunu gösterdi. Bugün banka hisselerinin BIST 100’e göre performansı, piyasa genelindeki güvenin toparlanıp toparlanmadığını anlamak açısından önemli olacak.
Portföy yönetimi ve fon piyasası: Günün en kritik alanı. FİK’in kredi ve likidite sorunlarının sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında yoğunlaştığını açıklamasının ardından, likidite sıkışıklığının giderilmesine yönelik adımlar ve yatırımcıların fon piyasasına yönelik davranışı izlenecek.
Perakende: BIMAS’ın önceki seansta %-2,47 gerilemesi, sert satış ortamında seçili büyük hisselere göre daha sınırlı bir kayba işaret etti. Bu görece dayanıklılığın devam edip etmeyeceği izlenecek.
Havacılık: THYAO önceki seansta %-4,29 geriledi. Petrol fiyatları, kur ve küresel risk iştahı havacılık hisseleri açısından temel değişkenler olmaya devam ediyor.
Enerji: TUPRS önceki seansta %-2,61 geriledi. Petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin rafineri marjları ve stok etkisiyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Öne Çıkan Hisseler
- BIMAS: Önceki seansta %-2,47 ile genel endekse göre daha sınırlı geriledi. Sert satış sonrasındaki görece performansının devam edip etmeyeceği izlenecek.
- THYAO: Önceki seansta 273,00 TL seviyesinde ve %-4,29 değişimle kapandı. Petrol fiyatları, kur ve küresel risk iştahı temel takip başlıkları.
- AKBNK: Önceki seansta 65,20 TL seviyesinde ve %-6,25 değişim gösterdi. Bankacılık grubunun FİK açıklaması sonrasındaki performansını değerlendirmek açısından önemli göstergelerden biri olacak.
- GARAN: Önceki seansta %-5,40 geriledi. Bankacılık sektöründeki olası dengelenmenin genişliğini izlemek açısından takip edilecek.
- TUPRS: Önceki seansta 401,75 TL seviyesinde ve %-2,61 değişim gösterdi. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme ile rafineri marjlarının seyri birlikte değerlendirilmeli.
- KCHOL: Önceki seansta %-5,62 geriledi. Holding hisselerinin piyasa genelindeki risk iştahına vereceği tepki açısından önemli bir referans olmaya devam ediyor.
Bugün İzlenecek Ana Riskler
- Fon piyasasındaki likidite sorununun devam etmesi: FİK sorunun sınırlı bir alanda yoğunlaştığını ve yönetilebilir olduğunu değerlendiriyor. Buna rağmen uygulanacak tedbirlerin piyasadaki likidite sıkışıklığını ne ölçüde gidereceği yakından izlenecek.
- BIST’te satış baskısının sürmesi: BIST 100’ün dünkü %5,54 kaybın ardından bugün de %1,32 düşüşle açılması, piyasa güveninin açılış itibarıyla tamamen toparlanmadığını gösteriyor.
- Fed’in ilave sıkılaşma ihtimali: Faizin %3,75–4,00 aralığına çıkarılması ve ilave faiz artışlarının gündemde kalması, küresel tahvil getirileri ve dolar üzerinden gelişmekte olan piyasaları baskılayabilir.
- Fon kaynaklı satışların diğer varlıklara yayılması: FİK’in özellikle bulaşma riskinin önlenmesine vurgu yapması nedeniyle, fon piyasasındaki sorunun diğer fonlara veya hisse gruplarına yayılıp yayılmadığı günün kritik göstergelerinden biri olacak.
Finansyum Sonucu
17 Eylül sabahında piyasanın ana gündemi artık yalnızca dünkü sert satış değil. FİK’in sorunun kaynağını belirli fonlardaki kredi ve likidite problemleri olarak tanımlaması ve bulaşma riskini önlemeye yönelik tedbir mesajı vermesi, bugünkü fiyatlamanın merkezine yerleşmiş durumda.
BIST 100’ün %1,32 düşüşle 12.948,83 puandan açılması, açıklamanın ilk aşamada doğrudan güçlü bir tepki yükselişine dönüşmediğini gösteriyor. Gün içerisinde satış baskısının hafifleyip hafiflemediği ve özellikle banka hisseleri ile fon kaynaklı satışlardan etkilenen paylarda dengelenme görülüp görülmediği takip edilmeli.
Küresel tarafta ise Fed’in 25 baz puanlık faiz artırımı yeni bir sıkılaşma döneminin başladığına ilişkin beklentileri güçlendirdi. Dolar ve tahvil getirilerindeki yükseliş gelişmekte olan piyasalar açısından dış baskı oluştururken, altının Fed kararının ardından ilk kayıplarını telafi ederek toparlanması piyasalardaki fiyatlamanın tek yönlü olmadığını gösteriyor.
Günün devamında FİK sonrasında uygulanacak somut tedbirler, BIST Banka’nın BIST 100’e göre performansı, fon piyasasındaki likidite koşulları, yabancı risk iştahı ve Fed kararının dolar-tahvil-altın üçgenindeki etkileri birlikte izlenecek.
Finansyum Analiz Ekibi
