İçindekiler
Küresel Piyasa Görünümü
küresel borsa analizi: Küres hisse piyasaları, ABD ve Avrupa merkezli endekslerde görülen toparlanma çabalarına rağmen, artan jeopolitik belirsizlikler ve enflasyonist baskılar nedeniyle dikkatli bir seyir izlemektedir. S&P 500 ve Nasdaq Endeksi, Haziran ayından bu yana yaşanan haftalık düşüşün ardından %1’in üzerinde artış kaydederek kısa vadeli teknik desteklere tepki vermiştir. Ancak bu toparlanma, temel makroekonomik risklerin ortadan kalktığını göstermemektedir. Özellikle enerji fiyatlarındaki yükseliş ve ABD tahvil piyasasındaki satış baskısı, dolar endeksinin 102 seviyesine çıkmasına neden olurken, Euro’ya karşı güçlenmesine yol açmıştır.
Avrupa kıtasında ise Fransa’daki sosyal huzursuzluklar, bölgesel finansal istikrarı tehdit eden yeni bir faktör haline gelmiştir. Fransız tahvillerinde yaşanan satış baskısı ve kredi teminat sigortası (CDS) maliyetlerindeki on yıllık zirve seviyeleri, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) politika alanını daraltmaktadır. Bu durum, Euro Stoxx 50 ve DAX gibi endekslerdeki volatiliteyi artırmaktadır. Asya piyasalarında ise Çin’in üçüncü çeyrek büyüme verilerinin beklentileri aşması kısa vadeli risk iştahını desteklerken, Japonya ve Güney Kore’deki teknoloji odaklı satışlar ve işsizlik endişeleri bölgesel dinamikleri karmaşıklaştırmaktadır.
Öne Çıkan Endeks ve Temalar
ABD piyasalarında S&P 500 ve Nasdaq’taki toparlanma, büyük ölçekli yapay zeka (AI) yatırımcılarının sermaye harcama planlarına olan güvenin devam etmesine bağlıdır. Goldman Sachs verilerine göre, Meta Platforms da dahil olmak üzere beş büyük AI süper ölçeklendiricisi önümüzdeki yıl yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık toplam sermaye harcaması gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Ancak Güney Kore’de Elice Group’un IPO sonrası yaşadığı %30’luk değer kaybı ve KOSPI endeksindeki %4’lük düşüş, bu devasa harcama planlarının finansman maliyetleri ve getiri beklentileri karşısında yatırımcılarda şüphe uyandırdığını göstermektedir. Bu bağlamda teknoloji sektöründeki rotasyon, saf büyüme hisselerinden kârlılık odaklı firmalara doğru kaymaya devam etmektedir.
Avrupa piyasalarında Fransa’daki siyasi ve sosyal kriz, Euro Bölgesi’nin ikinci büyük ekonomisi olan ülkenin tahvil faizlerini 10 yıllık %4,925 seviyesine kadar yükseltmiştir. Bu durum, Almanya’nın DAX endeksi başta olmak üzere tüm Avrupa borsalarında risk primini artırmaktadır. Fransa’daki yakıt fiyatlarındaki artış ve yaşam maliyeti krizi, seçim öncesi aşırı sağ partilerin popülaritesini artırırken, ticaret politikaları ve vergi reformlarında beklenmedik değişikliklere yol açma riskini doğurmaktadır. Bu jeopolitik gerilim, Avrupa’daki sanayi maliyetlerini yükselterek şirket kârlılıklarını baskılayan bir faktör olarak işlev görmektedir.
Emtia piyasalarında ise enerji ve metal segmentleri ayrışmaktadır. Brent petrolün 109 doların üzerinde seyretmesi, enflasyon beklentilerini yukarı yönlü risk altına almaktadır. WTI ham petrolü ise 98,90 dolar civarında 61,8% Fibonacci direnci ile sıkışmış durumda olup, yön tayini için bu seviyenin kırılımı veya reddedilmesi kritik önem taşımaktadır. Doğal gazda ise %3,00 desteğinin test edilmesi, enerji talebindeki zayıflık işaretleri ve arz tarafındaki belirsizliklerin birleşimini yansıtmaktadır. Altın fiyatlarındaki düşüş ise yükselen faiz beklentileri ve doların güçlenmesi nedeniyle fırsat maliyetinin artmasıyla açıklanmaktadır; spot altın 4.137,84 dolar/ons seviyesinde işlem görmektedir.
Makro Etkenler
Merkez bankalarının politika takvimi, küresel likidite akışını belirleyen en önemli yapısal faktör olmaya devam etmektedir. ABD’de Federal Rezerv Sistemi (Fed), önümüzdeki hafta toplanacak toplantısında faiz kararını açıklayacaktır. Yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu yapıcı etkisi nedeniyle, Fed’in sıkı para politikasını koruma eğilimi tahmin edilmektedir. Bu durum, reel faizlerin pozitif seyretmesini sağlayarak hisse senedi piyasalarında risk iştahını kısıtlayan bir etken olarak işlev görmektedir.
Avrupa’daki en büyük makroekonomik şok kaynağı Fransa’daki maliye krizi ve sosyal huzursuzluktur. Fransız tahvil faizlerindeki ani yükseliş, ECB’nin boru satın alma programları (APP) üzerinden sağladığı likidite desteğinin etkinliğini zayıflatmaktadır. Ayrıca İngiltere’de yıllık enflasyonun %30’un altına inmesi ve ücret artışlarının %3,7 seviyesinde seyretmesi, Bank of England’ın (BoE) faiz artırımı beklentilerini güçlendirmektedir. BoE’nin politika faizini %4’e yükseltme ihtimali, İngiliz sterlinine destek verirken, Avrupa’daki enflasyonist baskıların kalıcılığına dair işaretler sunmaktadır.
Japonya’da Bank of Japan (BOJ), artan enerji maliyetlerinin tüketici fiyatlarına yansıması nedeniyle enflasyon beklentilerini yukarı revize edebilir. BOJ’un politika faizini sabit tutma ihtimali yüksek olsa da, Aralık ayında yeni bir artış sinyali verebileceği değerlendirilmektedir. Bu durum, Japon yeninin zayıflamasını ve ithalat maliyetlerini daha da artırarak bölgesel enflasyonu besleyecektir. Çin’de ise üçüncü çeyrek büyüme verilerinin %4,5 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, küresel talep endişelerini bir ölçüde hafifletse de, işsizlik ve genç nüfustaki istihdam eksikliği uzun vadeli tüketici güvenini zayıflatmaya devam etmektedir.
Riskler ve Fırsat Alanları
Küresel piyasalardaki en büyük risk faktörü, enerji fiyatlarının jeopolitik gerilimler nedeniyle yapısal olarak yukarıda kalmasıdır. Fransa’daki protestoların ticaret rotalarını aksaması veya İtalya ve Polonya’ya yayılması durumunda Avrupa’nın sanayi üretimi ciddi şekilde etkilenebilir. Bu durum, şirketlerin maliyet marjlarını eriterek kârlılık tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesine neden olabilir. Ayrıca ABD tahvil piyasasındaki satış baskısı, uzun vadeli faiz oranlarının yükselmesini sağlayarak büyüme hisseleri ve teknoloji portföyleri üzerinde baskı oluşturmaya devam edecektir.
Fırsat alanları ise daha seçici bir yaklaşım gerektirmektedir. Çin’in ekonomik verilerdeki toparlanma sinyalleri, özellikle sanayi metalleri ve tüketim malları sektörlerinde kısa vadeli alım fırsatları sunabilir. Ancak bu fırsatların kalıcılığı, Pekin’deki yapısal reformların hızına bağlıdır. Avrupa’daki aşırı sağ partilerin seçimlerdeki yükselişi, uzun vadede vergi ve düzenleme değişikliklerine yol açabileceğinden, enerji yoğun sanayi sektörleri için volatilite devam edecektir. Altın gibi güvenli liman varlıklarındaki düşüş, faiz oranlarının zirve yapması durumunda kısa vadeli alım fırsatları yaratabilir; ancak bu durumun sürdürülebilirliği Fed’in sonraki adımlarına bağlıdır.
Finansyum Değerlendirmesi
Türkiye piyasaları için küresel gelişmelerin aktarım kanalları doğrudan maliyet ve likidite üzerinden işlemektedir. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksinin 52 haftalık zirvesinin yaklaşık %24 altında işlem görmesi, yerel yatırımcının risk iştahındaki zayıflığı yansıtmaktadır. TCMB’nin 22 Ekim’de açıklayacak olduğu faiz kararı, TL cinsi varlıkların getiri profilini belirleyecektir. Beklenti anketlerine göre politika faizinin %36’ya indirilmesi öngörülürken, enflasyonun ana eğiliminin gerilediği ancak jeopolitik risklerin yukarı yönlü baskı oluşturduğu TCMB’nin karar metninde vurgulanmıştır.
Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stokundaki artış (176,6 milyar dolar) ve bankaların yurt dışından sağladığı kredilerdeki değişim, likidite yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Yüksek küresel faiz oranları ve güçlü dolar, Türkiye’nin ihraç ettiği tahvillerin getirisini etkileyerek sermaye akışlarını yönlendirmektedir. Enerji fiyatlarındaki yüksek seyir ise ithalat faturasını artırarak cari işlemler dengesi üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bu nedenle, Türkiye’deki hisse senedi piyasasındaki performans, küresel risk iştahından bağımsız olarak yerel faiz kararının enflasyon beklentileriyle uyumuna ve TCMB’nin sıkı duruşunun sürdürülebilirliğine bağlı olacaktır. Sektörel ayrışma devam ederken; bankacılık hisselerinde yerel faiz oranlarının yüksek seyri kâr marjlarını desteklerken, tekstil ve lojistik sektörleri enerji maliyetlerinden olumsuz etkilenmeye devam etmektedir.
Finansyum Analiz Ekibi
Kaynak: investing.com