BIST 100’de riskten kaçış, TUPRS ayrıştı

BIST 100, 14 Eylül seansında 14235.83 seviyesine gerileyerek % -1.60 değişim gösterdi. Ana endeksin zayıflığına rağmen banka endeksi % -0.85, sanayi endeksi ise % -1.02 değişimle daha sınırlı baskı gördü. Sabah izleme listesindeki yedi hissenin tamamında aynı seans verisi doğrulandı; enerji temalı TUPRS pozitif ayrışırken KCHOL yatay kaldı, diğer hisseler farklı şiddetlerde geriledi.

Günün baskın tezi, küresel risk iştahındaki bozulmanın BIST’te özellikle endeks ağırlığı yüksek hisseler üzerinden hissedilmesi oldu. ABD ve Avrupa endeksleri de aşağı yönlü seyrederken, ABD üretici fiyatlarındaki düşüşün faiz artışı beklentilerini sınırlaması tek başına risk iştahını toparlamaya yetmedi. Bu nedenle sabah listesindeki model portföy-watchlist kesişimi, piyasa düşüşüne karşı tam bir koruma sağlamadı; ancak TUPRS ve KCHOL, listenin genel zayıflığından ayrıştı.

Bugün Ne Oldu?

BIST 100 gün içinde 14339.28 seviyesinden açıldı, 14355.46 seviyesini gördü ve 14220.5 seviyesine kadar geriledi. BIST 30’daki % -1.37 değişim, büyük ölçekli hisselerdeki baskının ana endekse göre bir miktar daha sınırlı kaldığına işaret etti. Bankacılık ve sanayi endeksleri de düşüş yaşadı, fakat bankacılık tarafındaki kayıp sanayiye göre daha düşük kaldı.

Bu tablo, satışın tek bir sektöre sıkışmadığını; ancak endeksin genel risk iştahındaki bozulmanın hisseler arasında farklılaştığını gösteriyor. ASELS’in % -5.40, SISE’nin % -3.25 ve THYAO’nun % -1.58 değişimi, seçici olmayan satış baskısının bazı büyük hisselerde daha sert çalıştığını ortaya koydu. Buna karşılık TUPRS % 0.54 değişimle pozitif kaldı, KCHOL ise % 0.0 değişim gösterdi.

Ana Etken

Küresel tarafta ABD üretici fiyatlarının 14 ayın en sert düşüşünü kaydettiğine ilişkin haber akışı, enflasyon baskısının bir bölümünün hafifleyebileceği beklentisini destekledi. Bununla birlikte enflasyon risklerinin hâlâ yukarı yönlü görülmesi ve Fed’in faiz artırabileceğine ilişkin seslerin güçlenmesi, olumlu sinyalin riskli varlıklara doğrudan ve kalıcı biçimde taşınmasını engellemiş görünüyor.

ABD Hazine tahvil faizlerindeki düşüş ve doların haftalık kayıp beklentisi, normal koşullarda gelişen piyasa varlıkları için destekleyici bir aktarım kanalı yaratabilir. Ancak aynı seansta S&P 500’ün % -0.64, Nasdaq Composite’in % -0.76 ve DAX’ın % -0.72 değişim göstermesi, küresel fiyatlamanın temkinli kaldığını gösterdi. Bu nedenle BIST’teki düşüşü tek başına ABD enflasyon haberine bağlamak yerine, küresel risk azaltma eğiliminin yerel hisselerdeki karşılığı olarak okumak daha isabetli.

Kazanan ve Kaybeden Sektörler

Endeksler içinde bankacılık, sanayiye göre daha dirençli kaldı; fakat bu durum sektörün pozitif olduğu anlamına gelmiyor. Banka endeksindeki % -0.85 değişim, faiz ve yabancı risk iştahına duyarlı hisselerde satışın görece sınırlı kaldığını gösteriyor. Banka hisseleri içinde GARAN, AKBNK ve YKBNK’nin daha sınırlı kayıpları bu ayrışmayı destekledi.

Sanayi tarafında tablo daha heterojendi. SISE ve ASELS sert gerilerken, TUPRS’ın pozitif seyri enerji temasının gün içinde savunmacı bir kanal oluşturabildiğini gösterdi. Bununla birlikte tek bir hisse hareketinden tüm enerji sektörüne genelleme yapmak mümkün değil. Perakende tarafındaki BIMAS’ın % -1.15 değişimi ise iç talep ve marj temalarının, genel risk iştahı zayıfladığında tek başına koruma sağlamadığını düşündürdü.

Kur ve Emtia Etkisi

Kanıt paketi gün içi kur verisi içermediği için kurun seans performansına doğrudan etkisi konusunda kesin bir hüküm kurulamaz. Bununla birlikte haber akışında doların daha yumuşak ABD enflasyonuyla haftalık kayba yöneldiği, ABD tahvil faizlerinin ise faiz artışı olasılığındaki azalmayla gerilediği belirtiliyor. Bu çerçeve, faiz hassasiyeti yüksek hisseler için teorik olarak destekleyici olsa da BIST’in genel düşüşünü tersine çevirmedi.

Emtia tarafında petrol kaynaklı enflasyon endişelerinin soğuyan ekonomik verilerle dengelendiği aktarılıyor. TUPRS’ın aynı seansta % 0.54 değişimle pozitif kalması, enerji ve rafineri temasının gün içindeki fiyatlamayla aynı yönde çalışan bir sinyal ürettiğini gösteriyor; ancak hareketin haber kaynaklı olduğu söylenemez.

Yarın İçin Riskler

Yarına devreden ilk risk, Fed’e ilişkin faiz artışı seslerinin yeniden güçlenmesi ve enflasyon beklentilerinin riskli varlıklar üzerindeki baskıyı artırmasıdır. Üretici fiyatlarındaki düşüş olumlu bir karşı sinyal üretse de enflasyon risklerinin yukarı yönlü görülmesi, küresel endekslerdeki zayıflığın sürmesi halinde BIST’te toparlanmayı sınırlayabilir.

İkinci risk, BIST 100’deki satışın banka ve sanayi hisseleri arasındaki görece ayrışmayı ortadan kaldıracak biçimde genişlemesidir. Buna karşı senaryo ise tahvil faizleri ve dolar tarafındaki yumuşamanın kalıcılaşması, küresel endekslerin toparlanması ve TUPRS gibi savunmacı ayrışan hisselerdeki görece gücün endeks geneline yayılmasıdır. Yarın takip edilecek ekonomik veri akışı için:

Yarının Ekonomik Takvimi

Kısa Mizan Yorumu

Sabah izleme listesindeki ana fikir, banka, holding, havacılık, enerji ve perakende temalarını aynı çerçevede izlemekti. Sonuçlar bu temaların eşit davranmadığını gösterdi: TUPRS pozitif, KCHOL yatay, bankacılık hisseleri sınırlı negatif, THYAO ve BIMAS ise daha belirgin negatif kaldı. Dolayısıyla sabah tezi, küresel risk iştahının BIST’i baskılayacağı yönüyle çalıştı; fakat sektörler arasında beklenen ayrışmanın kapsamı sınırlı kaldı.

Model portföy ilgisi ile watchlist kesişimi, piyasanın tamamının konsensüsü değil; Finansyum izleme evreninde güçlü bir kesişimdir. Bu kesişimde yer alan hisselerdeki gün içi sonuçlar, kurumsal ilginin kısa vadeli piyasa satışını otomatik olarak engellemediğini ortaya koydu.

Sabah Takip Listesi

### AKBNK

AKBNK, sabah faiz ve banka endeksi duyarlılığı nedeniyle izleniyordu; aynı seansta 72.55 seviyesinde % -0.21 değişim gösterdi. Bu sonuç, BIST 100’deki % -1.60 düşüşe kıyasla görece dirençli kaldığı anlamına geliyor ve sabahki savunmacı banka senaryosuyla uyumlu. Yarın için faiz ve küresel risk iştahı ana belirleyiciler olmaya devam edecek.

### BIMAS

BIMAS, iç talep, enflasyon ve marj etkileri nedeniyle sabah listesindeydi; seansı 429.75 seviyesinde % -1.15 değişimle tamamladı. Endeksin gerisinde kalmadı ancak beklenen savunmacı perakende karakteri satış baskısını tamamen önleyemedi. Bu nedenle sabah beklentisi kısmen ayrıştı. Yarın BIMAS için genel risk iştahının yanı sıra tüketim ve marj temasının fiyatlamaya yeniden ağırlık verip vermeyeceği izlenmeli.

### GARAN

GARAN, faiz, kredi ve yabancı risk iştahına duyarlılığı nedeniyle takip ediliyordu. Aynı seansta 133.9 seviyesinde % -0.22 değişim göstermesi, ana endekse göre belirgin biçimde daha sınırlı bir kayba işaret ediyor. Bu performans, bankacılık tarafında görece direnç beklentisini destekledi. Yarın küresel faiz fiyatlaması ve yabancı risk iştahındaki değişim, bu dayanıklılığın sürüp sürmeyeceğini belirleyebilir.

### KCHOL

KCHOL, BIST genel risk iştahı ve holding portföy etkisi üzerinden izleniyordu. Seansı 225.5 seviyesinde % 0.0 değişimle tamamlaması, endeksin sert gerilediği günde belirgin bir göreli direnç yarattı ve sabah listesindeki holding temasını destekledi. Ancak bu yatay performansın kalıcı bir trend anlamına geldiği söylenemez. Yarın genel piyasa yönü ve holding iskontosuna ilişkin algı takip edilmeli.

### THYAO

THYAO, yakıt maliyeti, kur ve yolcu talebi kanalları nedeniyle sabah izleme listesindeydi. Seansı 295.5 seviyesinde % -1.58 değişimle tamamlaması, endeksle benzer ölçekte baskı gördüğünü gösteriyor. Bu sonuç, havacılık temasının riskten kaçış ortamında koruma sağlayacağı beklentisiyle tam uyumlu olmadı. Yarın petrol ve küresel risk iştahı, hissenin yeniden ayrışıp ayrışamayacağını belirleyecek.

### TUPRS

TUPRS, petrol, rafineri marjı ve stok etkisi nedeniyle sabah listesinin enerji ayağını oluşturuyordu. Aynı seansta 415.75 seviyesinde % 0.54 değişim göstermesi, yedi hisselik izleme evreninde pozitif ayrıştığını ortaya koydu. Bu performans sabahki enerji savunması beklentisiyle uyumlu olsa da tek seanslık hareketten kalıcı sonuç çıkarılamaz. Yarın petrol kaynaklı enflasyon endişeleri ve rafineri marjı teması izlenmeli.

### YKBNK

YKBNK, sabah izleme listesinde ayrıca model portföy ilgisi bulunan banka hissesi olarak yer alıyordu. Seansı 36.64 seviyesinde % -0.16 değişimle tamamlaması, ana endekse göre daha sınırlı bir gerileme ve banka grubuyla uyumlu bir direnç gösterdi. Böylece sabahki banka hassasiyeti tezi desteklendi. Yarın faiz beklentileri ve risk iştahı, bu göreli performansın devamı açısından belirleyici olacak.

En Çok Yükselenler

En Çok Düşenler

En Yüksek Hacimliler

Finansyum Etki Analizi

Günün ana sonucu, küresel faiz ve risk iştahı sinyallerinin BIST 100’de geniş tabanlı satışa dönüştüğü, ancak sektör ve hisse bazında farklılaştığıdır. Bankacılık hisseleri endekse göre daha dirençli kalırken TUPRS pozitif ayrıştı; KCHOL yatay performansla savunma alanı oluşturdu. Buna karşı THYAO, BIMAS ve özellikle sanayi tarafındaki bazı büyük hisseler satış baskısını daha belirgin taşıdı.

Yarın için temel izleme çerçevesi, küresel endekslerdeki zayıflığın sürüp sürmeyeceği, Fed faiz tartışmasının yeniden güç kazanıp kazanmayacağı ve petrol kaynaklı enflasyon endişelerinin TUPRS dışındaki sektörlere nasıl yansıyacağıdır. Bugünkü fiyatlama, sabah tezinin yönünü doğruladı; fakat izleme listesindeki hisseler arasındaki ayrışma, tek bir piyasa anlatısı yerine seçici ve haber-duyarlı bir seans yapısına işaret etti.

Finansyum Analiz Ekibi