Günlük Analiz
Piyasa sonrası analiz, gün içinde oluşan fiyat hareketini kapanış rengiyle değil; kur, faiz, emtia, sektör, hacim ve sabah izleme listesiyle birlikte okumak için hazırlanır. Bugünkü veri paketindeki kısa piyasa özeti şöyle: BIST 100: 14.251,29 / %1,19; USD/TRY: 47,05 / %0,03; EUR/TRY: 53,94 / -%0,12; Altın ons: 4.002,8 / -%0,94; Brent petrol: 85,01 / %0,31; ^GSPC: 7.564,2 / -%0,11; ^IXIC: 26.086,94 / -%0,69; ^STOXX50E: 6.264,68 / -%0,03; GARAN.IS: 128,7 / %0; AKBNK.IS: 68,6 / -%0,87; THYAO.IS: 330 / %1,15; TUPRS.IS: 286,25 / %5,72; KCHOL.IS: 197 / %3,09; ASELS.IS: 352,5 / %1,37; EREGL.IS: 44,06 / %5,1; BIMAS.IS: 396,25 / %3,19. Bu tablo gün sonu karar disiplini için etki haritası olarak kullanılmalıdır.
Bugün Ne Oldu?
Günün ana okuması, piyasanın hangi başlığı fiyatladığını bulmaktır. Endeks yükselmiş olabilir; fakat yükseliş dar bir hisse grubuyla geldiyse piyasa sağlığı sınırlı kalır. Endeks düşmüş olabilir; fakat savunma veya ihracatçı sektörler güçlü kaldıysa satış genele yayılmamış olabilir.
Piyasa sonrası analiz bu nedenle yalnız kapanış rakamına bakmaz. Gün içindeki haber akışı, küresel piyasa yönü, kur hareketi, emtia fiyatları, hacim dağılımı ve sektör performansı birlikte değerlendirilir. Finansyum açısından esas soru şudur: fiyat hareketi kalıcı veriyle mi desteklendi, yoksa kısa vadeli algı hareketi mi oluştu?
Ana Etken
Gün sonunda ana etken genellikle üç kanaldan gelir: makro veri, şirket haberi veya küresel risk iştahı. Makro veri beklentiden saparsa kur ve faiz üzerinden BIST’e geçer. Şirket haberi sektörel ayrışma yaratır. Küresel risk iştahı ise yabancı akımı ve endeks çarpanlarını etkiler.
Bugünkü değerlendirmede ana etkeni netleştirmek için fiyat hareketinin hangi piyasa parçasıyla aynı anda oluştuğuna bakmak gerekir. Kur yükselirken endeks zayıflıyorsa maliyet ve risk algısı etkisi artmış olabilir. Emtia yükselirken enerji ve sanayi ayrışıyorsa sektör içi maliyet hesabı değişmiş olabilir.
Kazanan ve Kaybeden Sektörler
Günün en çok yükselen hisseleri:
| Hisse | Son | Dün | Değişim | Yüksek | Düşük | Ağırlıklı Ortalama | Hacim (Lot) | Hacim (TL) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| GOLDA | 16,28 | 14,8 | 16,28 | 16,28 | 16,28 | 41,401 | 674,0 Mio | |
| SELEC | 240,9 | 219 | 240,9 | 219 | 237,16 | 1,701 | 403,5 Mio | |
| BIGEN | 105,6 | 96 | 105,6 | 92,05 | 101,25 | 9,644 | 976,6 Mio | |
| DESPC | 44,66 | 40,6 | 44,66 | 40,06 | 44,19 | 1,387 | 61,3 Mio | |
| ISKPL | 8,03 | 7,3 | 8,03 | 7,31 | 7,86 | 47,235 | 371,0 Mio | |
| BESTE | 36,6 | 33,28 | 36,6 | 33,02 | 35,14 | 36,058 | 1.267,2 Mio | |
| GARFA | 29,3 | 26,64 | 29,3 | 26,64 | 28,93 | 4,118 | 119,2 Mio | |
| DOGUB | 95,9 | 87,2 | 95,9 | 89,05 | 94,65 | 589,164 | 55,8 Mio | |
| MANAS | 32,44 | 29,5 | 32,44 | 29,32 | 31,31 | 48,068 | 1.505,1 Mio | |
| SUNTK | 37,94 | 34,5 | 37,94 | 36,36 | 37,86 | 2,295 | 86,9 Mio |
Günün en çok düşen hisseleri:
| Hisse | Son | Dün | Değişim | Yüksek | Düşük | Ağırlıklı Ortalama | Hacim (Lot) | Hacim (TL) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BETAE | 93,15 | 103,5 | 103,5 | 93,15 | 95,58 | 6,316 | 603,7 Mio | |
| DSTKF | 2,802 | 3,112 | 2,802 | 2,802 | 2,802 | 12,514 | 35,1 Mio | |
| ISVEA | 25,02 | 27,78 | 25,02 | 25,02 | 25,02 | 8,142 | 203,7 Mio | |
| KONTR | 5,9 | 6,55 | 6,6 | 5,9 | 6,38 | 10,045 | 64,1 Mio | |
| IHAAS | 59,75 | 66,05 | 64 | 59,6 | 61,03 | 3,792 | 231,5 Mio | |
| TEKTU | 9,44 | 10,23 | 10,92 | 9,42 | 10 | 70,293 | 702,8 Mio | |
| MRSHL | 1,895 | 2,049 | 2,052 | 1,89 | 1,936 | 85,829 | 166,2 Mio | |
| KERVN | 6,2 | 6,68 | 6,68 | 6,02 | 6,19 | 1,336 | 8,3 Mio | |
| SANFM | 9,15 | 9,85 | 9,84 | 9,15 | 9,38 | 17,392 | 163,2 Mio | |
| BALAT | 76 | 81,75 | 81,8 | 76 | 79,26 | 54,585 | 4,3 Mio |
Günün en hacimli hisseleri:
| Hisse | Değişim | Hacim (Lot) | Hacim (TL) |
|---|---|---|---|
| ISGLK | 8.12 | 5.020,8 Mio | |
| ZPBDL | 243.641 | 62,9 Mio | |
| DESPC | 1.387 | 61,3 Mio | |
| Z30KE | 482.619 | 86,0 Mio | |
| GOLDA | 41.401 | 674,0 Mio | |
| GARFA | 4.118 | 119,2 Mio | |
| BALSU | 136.658 | 2.312,1 Mio | |
| CRFSA | 2.147 | 321,4 Mio | |
| EGEGY | 9.097 | 277,9 Mio | |
| MANAS | 48.068 | 1.505,1 Mio |
Bu kısa kodlar Finansyum DB tarafındaki BIST verisini yazı içine taşır. Liste tek başına sonuç değildir. Yükselen hisselerde hareketin haber, bilanço, teknik tepki veya düşük hacimli sıkışmadan mı geldiği ayrılmalıdır. Düşen hisselerde ise haber etkisi, kâr satışı, endeks baskısı ve şirket özel riski ayrı okunmalıdır.
Kur ve Emtia Etkisi
Kur ve emtia gün sonu analizinin en önemli maliyet kanallarıdır. Dolar/TL yüksek kalırsa ithalat maliyeti ve döviz borcu olan şirketlerde baskı artabilir. Petrol yükselirse ulaştırma, petrokimya, rafineri ve enerji yoğun sanayi tarafında maliyet hesabı değişir.
Altın ve değerli metaller risk algısı hakkında ek sinyal verir. Sanayi metalleri büyüme beklentisini, tarım emtiaları ise gıda enflasyonu kanalını etkileyebilir. Bu nedenle kur ve emtia etkisi BIST için tek başlık değil, şirket marjı ve sektör kârlılığı haritasıdır.
Sabah izleme listesinde yer alan hisseler gün sonunda ayrıca kontrol edilmelidir:
| Hisse | Tema | Son Fiyat | Destek 1 | Destek 2 | Direnç 1 | Direnç 2 | Stop | Kâr Al | Neden İzleniyor |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| GARAN | bankacılık | 128,9 | 127,61 | 126,32 | 130,19 | 131,48 | 125,68 | 132,12 | faiz, kredi ve yabancı risk iştahı |
| AKBNK | bankacılık | 69,1 | 68,41 | 67,72 | 69,79 | 70,48 | 67,37 | 70,83 | faiz ve banka endeksi duyarlılığı |
| THYAO | havacılık | 326 | 322,74 | 319,48 | 329,26 | 332,52 | 317,85 | 334,15 | yakıt maliyeti, kur ve yolcu talebi |
| TUPRS | enerji | 270,75 | 268,04 | 265,33 | 273,46 | 276,17 | 263,98 | 277,52 | petrol, rafineri marjı ve stok etkisi |
| KCHOL | holding | 191,1 | 189,19 | 187,28 | 193,01 | 194,92 | 186,32 | 195,88 | BIST genel risk iştahı ve portföy etkisi |
| ASELS | savunma | 348,5 | 345,01 | 341,53 | 351,99 | 355,47 | 339,79 | 357,21 | savunma sanayii haber akışı ve kur etkisi |
| EREGL | sanayi | 41,88 | 41,46 | 41,04 | 42,3 | 42,72 | 40,83 | 42,93 | çelik, ihracat ve sanayi metali etkisi |
| BIMAS | perakende | 384,5 | 380,65 | 376,81 | 388,35 | 392,19 | 374,89 | 394,11 | iç talep, enflasyon ve marj etkisi |
Bu tablo sabah verilen izleme planının gün sonu kontrolüdür. Seviyeler kesin kesin yön seviyesi değildir; son fiyat üzerinden üretilen teknik referanslardır ve editör kontrolü gerekir.
Yarın İçin Riskler
Yarın için ilk risk, bugünkü fiyatlamanın veriyle teyit edilmemesidir. Eğer piyasa beklentiyle yükseldiyse ama haber akışı destek vermezse kâr satışı görülebilir. Eğer piyasa sert düştüyse ama temel veri bozulmadıysa tepki arayışı oluşabilir.
Yarının ekonomik takvimi:
| Saat | Ülke | Gösterge | Öncelik | Açıklanan | Beklenen | Önceki |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 17:00 | ABD | Michigan Tüketici Güveni (Öncü) |
| - | - | - |
| 15:30 | ABD | Konut Başlangıçları |
| - | - | 1,177 |
| 15:30 | ABD | Yapı Ruhsatları (Öncü) |
| - | - | 1,41 |
| 10:00 | Türkiye | Otomobil Üretimi (Yıllık) |
| - | - | - |
| 14:30 | Türkiye | Döviz Rezervleri |
| - | - | - |
| 10:00 | Türkiye | Otomobil Satışları (Yıllık) |
| - | - | -22,5 |
| 15:30 | ABD | İthalat Fiyatları (Aylık) |
| - | - | 1,9 |
| 15:30 | ABD | Konut Başlangıçları (Aylık) |
| - | - | -15,4 |
| 02:00 | ABD | Fed Jefferson Konuşması |
| - | - | - |
| 15:30 | ABD | İhracat Fiyatları (Aylık) |
| - | - | 1,3 |
| 15:30 | ABD | Yapı Ruhsatları (Aylık) (Öncü) |
| - | - | %-0,9 |
| 16:15 | ABD | Sanayi Üretimi (Aylık) |
| - | - | 0,1 |
| 16:15 | ABD | İmalat Üretimi (Yıllık) |
| - | - | 1,4 |
| 16:15 | ABD | İmalat Üretimi (Aylık) |
| - | - | 0 |
| 16:15 | ABD | Sanayi Üretimi (Yıllık) |
| - | - | %1,7 |
| 16:15 | ABD | Kapasite Kullanım Oranı |
| - | - | 76,2 |
| 15:30 | Kanada | Yabancı Menkul Kıymet Alımları |
| - | - | 46,91 |
| 15:30 | Kanada | Kanadalıların Yabancı Menkul Kıymet Alımları |
| - | - | -11,36 |
| 17:00 | ABD | Michigan Enflasyon Beklentileri (Öncü) |
| - | - | - |
| 17:00 | ABD | Michigan Mevcut Koşullar (Öncü) |
| - | - | - |
| 17:00 | ABD | Michigan Tüketici Beklentileri (Öncü) |
| - | - | - |
| 17:00 | ABD | Michigan 5 Yıllık Enflasyon Beklentisi (Öncü) |
| - | - | - |
| 15:00 | Brezilya | IBC-BR Ekonomik Faaliyet |
| - | - | %0,5 |
| 14:30 | Hindistan | Döviz Rezervleri |
| - | - | - |
| 20:00 | ABD | Baker Hughes Toplam Kule Sayısı |
| - | - | - |
İkinci risk küresel piyasalardan gelir. ABD tahvil faizleri, dolar endeksi, Avrupa açılışı ve emtia fiyatları yerel piyasanın sabah tonunu değiştirebilir. Üçüncü risk ise şirket haberlerinin sektör geneline yanlış yayılmasıdır. Her haber bütün sektörü aynı yönde etkilemez.
Kısa Mizan Yorumu
Mizan notu: Gün sonu okumasında ana mesele kapanış yönünden çok, fiyat hareketinin kalitesidir. Güçlü piyasa hacim, sektör genişliği ve veri teyidiyle anlaşılır. Zayıf piyasa ise birkaç hissede yoğunlaşan hareket, kur baskısı ve temkinli risk iştahıyla kendini gösterir.
Bu nedenle yarına taşınacak en önemli veri, endeksin ne yaptığı kadar hangi sektörlerin bunu taşıdığıdır. Eğer hareket dar bir alanda kaldıysa yatırımcı daha seçici olmalıdır. Eğer geniş katılım oluştuysa piyasa güveni daha güçlü okunabilir.
Finansyum Etki Analizi
Finansyum açısından piyasa sonrası analiz, günün muhasebesidir. Ama bu muhasebe yalnız fiyat listesi değildir. Kur, faiz, emtia, sektör davranışı, haber akışı, sabah izleme listesi, en çok artanlar, en çok azalanlar ve hacim listesi birlikte okunmalıdır.
Bugünkü dosyada ana yaklaşım şudur: kapanış yönünü tek başına karar sebebi yapma; hareketin hangi veriyle beslendiğini, hangi sektöre yayıldığını ve hangi riskle karşı karşıya olduğunu kontrol et. Piyasa sonrası analiz bu yüzden günlük karar disiplininin son halkasıdır.
Sabah Planı Performans Kontrolü
Piyasa sonrası analizde sabah hazırlanan izleme listesi mutlaka tekrar ele alınmalıdır. Sabah güçlü görünen tema gün sonunda zayıf kaldıysa bunun nedeni haberin fiyatlara önceden yansımış olması, hacim desteğinin gelmemesi veya küresel risk iştahının bozulması olabilir. Sabah zayıf görünen tema gün sonunda güçlendiyse yeni veri, şirket haberi veya sektör rotasyonu aranmalıdır.
Bu kontrol yatırımcıya yalnız “hangi hisse yükseldi?” sorusunun cevabını vermez. Daha önemli soru şudur: sabah kurulan senaryo gün sonunda doğrulandı mı? Eğer doğrulandıysa yarına taşınacak izleme planı güçlenir. Eğer doğrulanmadıysa yarın için daha temkinli ve seçici bir plan gerekir.
Kapanış Kalitesi
Kapanış kalitesi üç parçayla ölçülür: sektör genişliği, hacim dağılımı ve haber teyidi. Endeks yükselirken hacim zayıfsa hareketin kalıcılığı sınırlı olabilir. Endeks düşerken hacim güçlü ve satış genele yayılmışsa risk daha ciddidir. Buna karşılık düşüş dar bir alanda kaldıysa piyasa tamamında bozulma olmayabilir.
En çok artanlar, en çok azalanlar ve en hacimli hisseler bu yüzden yalnız liste olarak bırakılmamalıdır. Liste, günün para akışını ve yatırımcı ilgisini anlamak için kullanılır. Hacimli yükselen hisselerde haber desteği aranır. Hacimli düşen hisselerde ise şirket özel riski, sektör baskısı ve genel piyasa etkisi ayrıştırılır.
Yarın İçin Senaryo
Yarın için olumlu senaryo, bugünkü kapanışın geniş katılımla ve veri desteğiyle gerçekleşmesine bağlıdır. Temkinli senaryoda piyasa yön arar, yatırımcı kısa vadeli haber akışına daha duyarlı hale gelir. Olumsuz senaryoda ise kur, faiz, emtia ve küresel endeksler aynı anda baskı üretir.
Finansyum’un yarına taşıdığı ana disiplin şudur: bugünkü kapanış yönünü tek başına karar sebebi yapma. Hareketin hangi sektörlerden geldiğini, hangi haberle beslendiğini, hangi hacimle oluştuğunu ve sabah izleme planıyla ne kadar uyumlu olduğunu kontrol et.
Gün Sonu Veri Teyidi
Piyasa sonrası dosyada en kritik kontrol, gün içi fiyat hareketinin veriyle teyit edilip edilmediğidir. Endeks yükselmişse bu yükselişi hangi sektörlerin taşıdığına bakılır. Endeks düşmüşse satışın genele mi yayıldığı, yoksa belirli hisselerde mi yoğunlaştığı ayrıştırılır. Bu ayrım yapılmadan kapanış yönü sağlıklı yorumlanamaz.
Kur, faiz ve emtia kapanıştan sonra da izlenmelidir. Çünkü yarın sabahki piyasa tonu çoğu zaman akşam saatlerinde küresel piyasalarda oluşan yeni fiyatlamadan etkilenir. Petrol, altın, dolar endeksi ve ABD vadeli endeksleri yarın için ilk sinyali verebilir.
Editör İçin Kontrol Notu
Bu taslakta yer alan kısa kodlar editör tarafından sayfa üzerinde kontrol edilmelidir. En çok artanlar, en çok azalanlar ve hacim listeleri düzgün çalışmıyorsa yazı yayınlanmadan önce ilgili bloklar düzeltilmelidir. Sabah izleme listesiyle gün sonu gerçekleşmesi arasındaki fark ayrıca gözden geçirilmelidir.
Finansyum’un piyasa sonrası dosyasında amaç günü kapatmak değil, yarına daha temiz bir izleme planı bırakmaktır. Bu yüzden kapanış yönü, sektör genişliği, hacim listeleri, kur-emti̇a etkisi ve yarının ekonomik takvimi aynı dosyada birlikte değerlendirilir.
Son Piyasa Sonrası Not
Finansyum’un son kontrolü, gün sonunda oluşan fiyatlamanın yarına taşınabilecek güçte olup olmadığıdır. Bunun için kapanış yönü, hacim dağılımı, sektör genişliği, sabah izleme listesi ve yarının ekonomik takvimi birlikte okunur. Bu parçalar aynı yönde değilse yarına daha temkinli bir izleme planı bırakılmalıdır.
Kapanıştan Sonra İzlenecek Başlıklar
Kapanıştan sonra izlenecek ilk başlık küresel vadeli endekslerdir. İkinci başlık dolar endeksi ve ABD tahvil faizleridir. Üçüncü başlık petrol, altın ve kur tarafındaki yeni fiyatlamadır. Bu üç alan yarın sabahki piyasa öncesi analiz için ilk veri setini oluşturur.
Etkilenen Hisseler
| Hisse | Etki Yönü | Etki Gerekçesi |
|---|---|---|
| ALMAD | Negatif (-1) | Haberin sektör ve piyasa kanalı üzerinden etkilenebilir. |
| ATATR | Negatif (-1) | Haberin sektör ve piyasa kanalı üzerinden etkilenebilir. |
| CVKMD | Negatif (-1) | Madencilik ve metal fiyatları üzerinden izlenir. |
| IPEKE | Negatif (-1) | Altın ve madencilik duyarlılığı üzerinden izlenir. |
| KOZAA | Negatif (-1) | Haberin sektör ve piyasa kanalı üzerinden etkilenebilir. |
| KOZAL | Negatif (-1) | Altın fiyatı ve ons hareketi üzerinden izlenir. |
| MARBL | Negatif (-1) | Haberin sektör ve piyasa kanalı üzerinden etkilenebilir. |
| PRKME | Negatif (-1) | Haberin sektör ve piyasa kanalı üzerinden etkilenebilir. |
Bu tablo yatırım tavsiyesi değildir; haberin olası sektör ve piyasa kanalını göstermek için kullanılır.
İlgili Finansyum kategorisi: Günlük Analizler / Piyasa Sonrası
Dış veri takibi: Borsa İstanbul piyasa verileri
